Họa sĩ Lê Văn Thân và niềm tin vào giá trị của cái đẹp trong giáo dục

Những ngày gần đây, phòng triển lãm nghệ thuật vừa khai trương tại Trường Đại học Công nghệ Đông Á đã trở thành điểm đến mới của nhiều cán bộ, giảng viên và sinh viên. Không gian trưng bày quy tụ hàng chục tác phẩm hội họa, thiết kế đồ họa, thời trang, kiến trúc và các sản phẩm mỹ thuật ứng dụng, mang đến một sắc màu văn hóa mới cho đời sống học đường.

Giữa những tác phẩm được sắp đặt chỉn chu ấy là câu chuyện về một người thầy đã dành nhiều tâm huyết để biến ý tưởng thành hiện thực. Với ThS. Họa sĩ Lê Văn Thân, trưởng chuyên ngành Thiết kế Đồ họa số – Khoa công nghệ Thông tin, phòng triển lãm không đơn thuần là nơi trưng bày sản phẩm sáng tạo mà còn là cách để nghệ thuật đến gần hơn với cộng đồng người học và khẳng định vị trí của cái đẹp trong giáo dục đại học.

Bắt đầu từ mong muốn tạo một “ngôi nhà” cho sáng tạo

Thầy Thân vẫn nhớ rất rõ những ngày đầu tiên về công tác tại Trường Đại học Công nghệ Đông Á để tham gia xây dựng ngành Thiết kế Đồ họa số.

Khi đó, điều khiến thầy trăn trở không chỉ là chương trình đào tạo hay đội ngũ giảng viên, mà còn là việc làm thế nào để những sản phẩm sáng tạo của thầy và trò có cơ hội được giới thiệu tới cộng đồng.

“Làm nghệ thuật thì cần có môi trường để tác phẩm được cất lên tiếng nói của mình”, thầy chia sẻ.

Thời điểm ấy, các tác phẩm thường được trưng bày tại sảnh các tòa nhà. Dù thuận tiện cho việc tiếp cận, nhưng không gian còn nhiều hạn chế về ánh sáng và trải nghiệm thưởng lãm. Những bức tranh, sản phẩm thiết kế hay mô hình sáng tạo khó có thể phát huy hết giá trị khi phải chia sẻ không gian với nhiều hoạt động khác.

Từ thực tế đó, thầy bắt đầu đề xuất về một không gian trưng bày chuyên biệt – nơi không chỉ phục vụ hoạt động đào tạo mà còn trở thành điểm nhấn văn hóa trong một trường đại học đa ngành.

Ý tưởng nhận được sự đồng thuận từ Ban Giám hiệu. Khu vực căng tin cũ cạnh thư viện được lựa chọn để cải tạo, mở đầu cho hành trình xây dựng phòng triển lãm nghệ thuật đầu tiên của nhà trường.

Sáu tháng biến ý tưởng thành hiện thực

Nhắc lại hành trình xây dựng phòng triển lãm, điều khiến thầy Thân nhớ nhất là thời điểm lần đầu nhìn thấy mô hình thiết kế 3D của công trình.

“Lúc đó tôi rất vui vì biết rằng ý tưởng đã bắt đầu trở thành hiện thực”, thầy kể.

Để có được diện mạo như ngày hôm nay, đội ngũ thực hiện đã dành khoảng sáu tháng cải tạo và hoàn thiện công trình. Từ một khu nhà lắp ghép cũ, không gian được xử lý lại toàn bộ hệ thống vách, trần và ánh sáng nhằm đáp ứng yêu cầu của một phòng triển lãm chuyên nghiệp.

Theo thầy Thân, một trong những thách thức lớn nhất là làm sao để ánh sáng tập trung vào tác phẩm thay vì bị phân tán, đồng thời đảm bảo người xem có được trải nghiệm thị giác tốt nhất. Hệ thống treo tranh chuyên dụng bằng dây cáp hiện đại cũng được lựa chọn thay cho phương pháp lắp đặt truyền thống để tăng tính linh hoạt trong quá trình trưng bày.

Trong suốt quá trình triển khai, các bên liên quan liên tục trao đổi, điều chỉnh và hoàn thiện từng chi tiết với mục tiêu tạo nên một không gian thực sự phục vụ người học, người dạy và cộng đồng.

Ngày khai trương trở thành một dấu mốc đáng nhớ. Dù diễn ra vào thời điểm mùa hè, khi nhiều sinh viên đang nghỉ học, không gian triển lãm vẫn đón đông đảo khách mời, lãnh đạo, giảng viên và đối tác đến tham quan.

Khi nghệ thuật không dành riêng cho người làm nghệ thuật

Điều mà thầy Thân tâm huyết nhất không nằm ở quy mô của căn phòng hay số lượng tác phẩm được trưng bày.

Với thầy, giá trị lớn nhất của phòng triển lãm là khả năng lan tỏa cái đẹp tới cộng đồng.

“Nhiều người nghĩ nghệ thuật chỉ dành cho những người học sáng tạo. Tôi không nghĩ như vậy. Ai cũng yêu cái đẹp và đều có nhu cầu được tiếp cận với cái đẹp”, thầy chia sẻ.

Từ quan điểm đó, phòng triển lãm được định hướng là không gian mở dành cho toàn bộ cộng đồng EAUT. Bên cạnh hoạt động trưng bày, nơi đây sẽ thường xuyên tổ chức các workshop, seminar, tọa đàm chuyên môn và các cuộc thi sáng tác theo chủ đề để khuyến khích sinh viên tiếp cận nghệ thuật dưới nhiều góc độ khác nhau.

Không gian hiện nay đang giới thiệu hơn 60 tác phẩm của 8 giảng viên cùng nhiều sinh viên tiêu biểu được tuyển chọn từ khóa đầu tiên của ngành Thiết kế Đồ họa số. Đặc biệt, các tác phẩm không giới hạn ở hội họa mà trải rộng trên nhiều lĩnh vực như thiết kế đồ họa, thời trang, kiến trúc, mỹ thuật ứng dụng và các sản phẩm sáng tạo mang tính thực tiễn.

Theo kế hoạch, trong thời gian tới, những đồ án xuất sắc của sinh viên sẽ tiếp tục được đưa vào trưng bày, từ bộ nhận diện thương hiệu, poster truyền thông đến sản phẩm hoạt hình, thiết kế thời trang hay các mô hình kiến trúc.

Giáo dục không chỉ là tri thức

Trong cuộc trò chuyện, thầy Thân nhiều lần nhắc đến khái niệm “văn hóa” và “đời sống tinh thần”.

Theo thầy, một trường đại học không chỉ là nơi trang bị kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp, mà còn là môi trường nuôi dưỡng cảm xúc, thẩm mỹ và những giá trị nhân văn.

“Mỗi ngày được nhìn thấy những điều đẹp đẽ, con người sẽ thêm yêu nơi mình học tập và làm việc. Khi đã yêu, chúng ta sẽ muốn gắn bó và cống hiến nhiều hơn”, thầy nói.

Đó cũng là lý do thầy luôn xem phòng triển lãm như một phần trong hành trình xây dựng môi trường học tập giàu bản sắc tại EAUT – nơi nghệ thuật, công nghệ và giáo dục có thể cùng song hành để tạo nên những giá trị bền vững.

Niềm tin ấy cũng được phản ánh trong định hướng đào tạo của ngành Thiết kế Đồ họa số, nơi công nghệ được xem là nền tảng để nghệ thuật phát triển và tạo ra các sản phẩm có giá trị cho xã hội.

Một nền tảng cho những nhà thiết kế tương lai

Nhìn về tương lai, thầy Thân kỳ vọng phòng triển lãm sẽ không chỉ là nơi thưởng lãm nghệ thuật mà còn trở thành cầu nối giữa nhà trường với doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo.

Trong tầm nhìn đó, doanh nghiệp có thể tìm đến để đặt ra những bài toán thực tế, còn sinh viên có cơ hội đưa ý tưởng và sản phẩm của mình bước ra khỏi giảng đường.

Hiện nay, nhiều sinh viên đã bắt đầu tham gia các dự án thiết kế phục vụ doanh nghiệp và nhà trường, từ bao bì sản phẩm, nhãn hàng đến các sản phẩm truyền thông ứng dụng. Đây cũng là minh chứng cho định hướng đào tạo gắn với thực tiễn mà ngành đang theo đuổi.

Với thầy Thân, thành công lớn nhất của phòng triển lãm sẽ không nằm ở số lượng người đến tham quan hay số lượng tác phẩm được trưng bày, mà ở những cơ hội mà không gian ấy có thể mở ra cho các thế hệ sinh viên.

Sau tất cả, phòng triển lãm nghệ thuật của Trường Đại học Công nghệ Đông Á có thể được nhìn nhận như một công trình mới vừa đi vào hoạt động. Nhưng với ThS. Họa sĩ Lê Văn Thân, đó còn là kết quả của một niềm tin đã được nuôi dưỡng trong nhiều năm: giáo dục không chỉ bồi đắp tri thức, mà còn cần nuôi dưỡng khả năng cảm thụ cái đẹp để mỗi người học có thể phát triển một cách toàn diện hơn.