Phía sau mỗi số Tạp chí Khoa học và Công nghệ EAUT là hành trình đưa tri thức đến với cộng đồng
Nhân dịp Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, chúng tôi có cuộc trò chuyện cùng PGS.TS. Thái Thế Hùng – Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học và Công nghệ EAUT, để lắng nghe câu chuyện về một loại hình báo chí rất đặc biệt: nơi mỗi bài báo khoa học không chỉ ghi nhận kết quả nghiên cứu mà còn góp phần lan tỏa tri thức tới cộng đồng.
Nhắc đến báo chí, nhiều người thường hình dung những phóng viên có mặt tại hiện trường, những bản tin cập nhật từng giờ hay các bài viết phản ánh nhịp sống xã hội. Thế nhưng, trong môi trường đại học còn có một “tòa soạn” rất khác.
Ở đó, mỗi bài viết là kết quả của một hành trình nghiên cứu kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Trước khi đến tay bạn đọc, từng bản thảo phải trải qua nhiều vòng phản biện, chỉnh sửa và thẩm định nghiêm ngặt. Đó cũng là công việc thầm lặng của những người làm tạp chí khoa học.
Theo PGS.TS. Thái Thế Hùng, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học và Công nghệ EAUT, giá trị của một tạp chí khoa học không nằm ở số lượng bài báo được xuất bản. Điều quan trọng hơn là tạo dựng một diễn đàn học thuật, nơi tri thức được chia sẻ, phản biện và tiếp tục phát triển.
Không chỉ công bố nghiên cứu mà còn nuôi dưỡng văn hóa học thuật
Nếu ví hoạt động nghiên cứu khoa học là quá trình tạo ra tri thức mới, thì tạp chí khoa học chính là cây cầu đưa những tri thức ấy đến với cộng đồng.
Theo thầy Thái Thế Hùng, trong một trường đại học, tạp chí khoa học không chỉ là nơi công bố kết quả nghiên cứu của giảng viên, nhà khoa học và học viên mà còn góp phần thúc đẩy văn hóa nghiên cứu, khuyến khích trao đổi học thuật và lan tỏa các ý tưởng đổi mới sáng tạo.
Mỗi bài báo trước khi được công bố đều phải trải qua quy trình phản biện kín bởi các chuyên gia độc lập. Các chuyên gia sẽ đánh giá tính mới, phương pháp nghiên cứu, độ tin cậy của dữ liệu cũng như giá trị khoa học và khả năng ứng dụng của công trình. Việc không tiết lộ danh tính giữa tác giả và phản biện giúp hạn chế tối đa sự thiên vị, bảo đảm tính khách quan và minh bạch.
Chính quy trình này tạo nên “bộ lọc chất lượng” của một tạp chí khoa học, đồng thời giúp các tác giả hoàn thiện công trình nghiên cứu trước khi công bố.
Chia sẻ về điều khó nhất khi xây dựng một tạp chí khoa học, thầy cho rằng:
“Uy tín của một tạp chí không thể hình thành trong ngày một ngày hai mà được tạo dựng bằng chất lượng và sự kiên định qua nhiều năm.”
Không chỉ dừng lại ở việc công bố, một nghiên cứu chỉ thực sự phát huy giá trị khi được cộng đồng khoa học tiếp cận, kiểm chứng và tiếp tục phát triển. Có những công trình sau khi xuất bản đã trở thành cơ sở để nhóm tác giả mở rộng thành đề tài nghiên cứu ở cấp cao hơn hoặc được doanh nghiệp, cơ quan quản lý tham khảo trong thực tiễn. Theo thầy Thái Thế Hùng, đó chính là minh chứng rõ nhất cho sức lan tỏa của một bài báo khoa học.
Nghiên cứu khoa học không phải câu chuyện của riêng giảng viên
Một quan niệm khá phổ biến là nghiên cứu khoa học chỉ dành cho giảng viên hoặc các nhà khoa học. Tuy nhiên, theo PGS.TS. Thái Thế Hùng, người học mới là đối tượng hưởng lợi trực tiếp từ hoạt động này.
Khi giảng viên tích cực nghiên cứu, những kết quả mới nhất sẽ được đưa vào bài giảng, giúp chương trình đào tạo luôn gắn với thực tiễn và sự phát triển của ngành nghề. Đồng thời, môi trường nghiên cứu cũng tạo điều kiện để sinh viên tham gia các đề tài khoa học, rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng giải quyết vấn đề, phương pháp nghiên cứu và khả năng làm việc nhóm.
“Nghiên cứu khoa học không phải hành trình chỉ dành cho những người thật giỏi, mà dành cho những ai luôn giữ được tinh thần ham học hỏi, dám đặt câu hỏi và kiên trì tìm lời giải”, thầy chia sẻ.
Theo thầy, nhiều công trình có giá trị đều bắt đầu từ những vấn đề rất gần gũi trong cuộc sống. Điều quan trọng là biết tiếp cận chúng bằng tư duy khoa học và phương pháp nghiên cứu bài bản.
Xây dựng một diễn đàn học thuật của Trường Đại học Công nghệ Đông Á
Điều khiến PGS.TS. Thái Thế Hùng tâm đắc nhất trong quá trình đồng hành cùng Tạp chí Khoa học và Công nghệ EAUT là từng bước xây dựng được một diễn đàn học thuật thực sự của Trường Đại học Công nghệ Đông Á.
Một trong những dấu mốc đáng nhớ nhất, theo thầy, là khi Tạp chí hoàn thành số đầu tiên với quy trình phản biện và biên tập theo chuẩn học thuật. Đó không chỉ là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa Ban Biên tập, các phản biện và tác giả, mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng một tạp chí khoa học có chất lượng và uy tín của Nhà trường.
Đến nay, Tạp chí đã từng bước hoàn thiện quy trình xuất bản, mở rộng phạm vi công bố bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh, đồng thời kết nối với nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước. Đặc biệt, ngày 17/6/2026, Tạp chí Khoa học và Công nghệ EAUT đã được Bộ Khoa học và Công nghệ đưa vào Danh mục Tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026, trở thành một trong 367 tạp chí khoa học đạt chuẩn trên cả nước. Đây là dấu mốc quan trọng, ghi nhận những nỗ lực của Nhà trường trong việc xây dựng một diễn đàn học thuật chất lượng và từng bước khẳng định uy tín của Tạp chí. Các công trình được công bố trải rộng trên nhiều lĩnh vực như kỹ thuật – công nghệ, kinh tế và xã hội, sức khỏe và giáo dục, phản ánh định hướng phát triển đa ngành của Trường Đại học Công nghệ Đông Á cũng như thúc đẩy sự giao thoa giữa nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, theo thầy Thái Thế Hùng, các tạp chí khoa học cũng cần đổi mới phương thức vận hành, ứng dụng nền tảng số và các công cụ hỗ trợ biên tập để nâng cao hiệu quả xuất bản. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là phương tiện. Điều cốt lõi vẫn là duy trì chất lượng học thuật, tính minh bạch trong phản biện và đạo đức nghiên cứu.
Trong 5 năm tới, thầy kỳ vọng Tạp chí Khoa học và Công nghệ EAUT sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng học thuật, mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế, tăng cường công bố bằng tiếng Anh, từng bước trở thành địa chỉ uy tín để các nhà khoa học tin tưởng gửi gắm những công trình nghiên cứu có giá trị.
Khép lại cuộc trò chuyện, PGS.TS. Thái Thế Hùng gửi gắm thông điệp tới các giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên đang bắt đầu hành trình nghiên cứu khoa học:
“Đừng ngại bắt đầu từ những vấn đề nhỏ, bởi nhiều công trình có giá trị đều khởi nguồn từ những trăn trở rất gần gũi với thực tiễn. Hãy xem mỗi đề tài nghiên cứu, mỗi bài báo khoa học là một cơ hội để hoàn thiện bản thân và đóng góp cho cộng đồng.”
Đọc Tạp chí Khoa học và Công nghệ EAUT ở đâu?
Độc giả có thể đọc miễn phí phiên bản điện tử của Tạp chí Khoa học và Công nghệ EAUT trên website https://vjai.org.vn/. Toàn bộ các số đã xuất bản được lưu trữ tại chuyên mục Lưu trữ trên website của Tạp chí.
Đối với phiên bản in, các ấn phẩm hiện được lưu giữ tại Thư viện Trường Đại học Công nghệ Đông Á, phục vụ giảng viên, sinh viên và bạn đọc có nhu cầu tra cứu.