Từ Giải Tiềm năng năm 2025 đến Giải Nhất toàn đoàn VietFuture 2026, ThS. Lê Trung Thực, Phó trưởng Khoa Công nghệ Thông tin, cùng các thầy cô và sinh viên Khoa Công nghệ Thông tin EAUT đã đi qua hàng loạt lần thử nghiệm, thất bại và làm lại. Với thầy, giá trị lớn nhất của hành trình ấy không nằm ở danh hiệu, mà ở việc sinh viên dám thử sức, kiên trì theo đuổi ý tưởng và khám phá khả năng của chính mình.
Những lần “làm lại” phía sau một giải thưởng
Một ngày trước vòng thi chung kết VietFuture 2026 tại TP.HCM, một sinh viên trong đoàn dự thi có hành lý xách tay vượt kích thước quy định, khiến chuyến bay dự kiến lúc 8h55 phải chuyển sang 12h15. Một giảng viên ở lại cùng sinh viên để giải quyết sự cố.
Chưa kịp thở phào, khoảng 1h sáng trước ngày dự thi, nhóm sinh viên của Thầy Lê Trung Thực vẫn đang hoàn thiện thiết bị. Trong lúc vệ sinh sản phẩm, một chút nước khiến mạch điện gặp sự cố. Cả nhóm phải lập tức tìm cách sửa chữa, đến khoảng 4h sáng mới có thể tiếp tục.
Những chuyện như vậy, theo thầy, không phải điều bất thường trong quá trình làm sản phẩm. Với một dự án công nghệ, những lần thử nghiệm không thành công đôi khi xuất hiện nhiều hơn cả những lần mọi thứ diễn ra đúng kế hoạch. “Càng gắn kết thì càng hiểu nhau. Sinh viên trường mình rất đam mê, nhiệt huyết và có năng lực. Nhưng đam mê không đủ, phải có kiên trì vì làm ra sản phẩm hỏng cả trăm lần mới thành công”, thầy Thực nói.
Năm 2025, EAUT lần đầu tham dự VietFuture. Khi ấy, các sản phẩm mới dừng ở mức “Prototype” (mẫu thử nghiệm), thời gian chuẩn bị chưa nhiều và đội ngũ cũng chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc vận hành một dự án tham gia sân chơi lớn. Kết quả, đội tuyển giành một Giải Tiềm năng. Nhưng chuyến đi đầu tiên cũng giúp thầy và các đồng nghiệp nhìn thấy một điều quan trọng: nhiều trường đại học đã có những sản phẩm được đầu tư bài bản, tiến gần hơn tới nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và người dùng.
Ngay sau mùa giải 2025, đội ngũ giảng viên bắt đầu chuẩn bị cho năm tiếp theo. Mục tiêu được đặt ra không chỉ là làm sản phẩm tốt hơn, mà còn phải thử nghiệm với khách hàng thực tế, hoàn thiện cách vận hành và hướng đến những giá trị có thể ứng dụng. Từ khoảng 20 sinh viên tham gia năm đầu, lực lượng của EAUT tăng lên gần 90 sinh viên trong năm 2026. Nhà trường đầu tư cho ba dự án và cả ba đều đạt giải cao. Cuối cùng, EAUT được xướng tên ở vị trí Giải Nhất toàn đoàn.
Khi giảng viên cũng phải học
Dự án giành Giải Nhất toàn đoàn có sự kết hợp giữa công nghệ thông tin và điện – điện tử. Với đội ngũ xuất phát chủ yếu từ lĩnh vực công nghệ thông tin, đây cũng là một thử thách mới. Có những thời điểm chip, mạch điện và thiết bị liên tục gặp lỗi. Sinh viên phải làm lại, giảng viên phải tìm hiểu thêm những kiến thức ngoài chuyên môn quen thuộc. Mỗi lần sản phẩm hỏng lại kéo theo thêm thời gian, chi phí và những câu hỏi mới.
“Tôi đã đề xuất năm sau có thể phối hợp với Khoa Điện – Điện tử, Khoa Cơ khí và các đơn vị khác để cùng nghiên cứu. Nếu các khoa cùng kết hợp, mình có thể tạo ra những sản phẩm tích hợp hơn”, thầy Thực cho biết.
Theo thầy, chính quá trình làm sản phẩm khiến ranh giới giữa người dạy và người học trở nên gần hơn. Khi một vấn đề kỹ thuật xuất hiện, không phải lúc nào giảng viên cũng có ngay câu trả lời; đôi khi cả thầy và trò cùng phải tìm hiểu, thử nghiệm rồi mới tìm ra hướng giải quyết.
“Dù là quản lý hay không quản lý, tôi vẫn cảm giác mình luôn là một giảng viên. Tôi rất thích làm việc với sinh viên, thích được học cùng với các bạn”, thầy nói.
Hơn 9 năm ở EAUT, thầy Thực đã chứng kiến sự thay đổi của sinh viên và nhà trường. Những ngày đầu, có lớp thầy chỉ dạy bảy sinh viên. Sau nhiều năm, quy mô đào tạo lớn hơn, sinh viên có thêm nhiều sân chơi và cơ hội để thử sức. Một số sinh viên từng được thầy giảng dạy hiện làm việc tại VNPT IT, doanh nghiệp nước ngoài hoặc đang làm việc ở Hàn Quốc. Với thầy, đó là một phần ý nghĩa của nghề: những người từng ngồi dưới lớp học tiếp tục bước đi trên con đường riêng, rồi có thể quay trở lại để hỗ trợ những thế hệ sau.
“Tôi bất ngờ khi EAUT được xướng tên”
Ở VietFuture 2026, khoảnh khắc khiến thầy Thực nhớ nhất không phải lúc đội tuyển hoàn thành phần thi, mà là khi tên EAUT lần lượt xuất hiện ở các giải thưởng cao trên sân khấu. Khi ban tổ chức công bố EAUT nằm trong nhóm những trường có nhiều thành tích nổi bật, các thành viên trong đoàn vẫn chưa thực sự tin vào kết quả. “Lúc đó tôi còn bất ngờ, chỉ đến khi nhìn thấy logo của trường thì mới tin là EAUT được gọi tên”, thầy kể. Sau đó, EAUT tiếp tục được xướng tên cho Giải Nhất toàn đoàn. Thầy Thực đứng trên sân khấu, vẫy tay về phía những người đang theo dõi bên dưới.
Đằng sau vài phút trên sân khấu là hàng tháng chuẩn bị, những lần thử nghiệm thất bại, những buổi làm việc kéo dài và cả những sự cố xảy ra ngay trước giờ thi. Với thầy, phần thưởng vì thế không chỉ nằm ở chiếc cúp hay danh hiệu. Đó còn là việc nhìn thấy sinh viên từ những ý tưởng ban đầu từng bước tạo ra một sản phẩm, biết cách tiếp nhận phản hồi và kiên trì sửa chữa những điều chưa tốt.
Khai phá tiềm năng thay vì chỉ truyền đạt kiến thức
Thầy Thực cho rằng sinh viên EAUT có nhiều tiềm năng trong công nghệ và sáng tạo. Điều quan trọng là các em cần được đặt vào môi trường có đủ cơ hội để thử sức và có người đồng hành trong quá trình đó.
“Tôi tin rằng sinh viên trường mình có rất nhiều tiềm năng về công nghệ và sáng tạo. Nếu được thầy cô khai phá đúng hướng, trao cơ hội để thử sức và kiên trì theo đuổi, các em hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm có giá trị”, thầy chia sẻ.
Theo thầy, các cuộc thi công nghệ là một cách để sinh viên bước ra khỏi phạm vi kiến thức trên giảng đường. Tại những sân chơi như Tech4Life, các em có cơ hội tiếp xúc với những bài toán doanh nghiệp đang quan tâm, từ AI trong hoạt động kinh doanh đến logistics, đồng thời quan sát cách các doanh nghiệp lớn đặt vấn đề và tìm kiếm giải pháp. Nhưng công nghệ không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng làm việc của một sinh viên. Thầy cho rằng bên cạnh chuyên môn, các em cần biết sử dụng những công cụ AI một cách nghiêm túc, tránh phụ thuộc, đồng thời rèn luyện khả năng giao tiếp và phối hợp.
“Dù công nghệ phát triển đến đâu thì con người vẫn cần giao tiếp trực tiếp, cần cảm xúc và cần làm việc cùng nhau. Sinh viên không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải biết phối hợp với những người xung quanh”, thầy nói.
Tiếp tục những hành trình mới
Sau VietFuture 2026, Khoa Công nghệ Thông tin tiếp tục chuẩn bị cho những sân chơi mới, trong đó có VietFuture 2027 và các cuộc thi lập trình, sáng tạo công nghệ dành cho sinh viên. Nhưng với thầy Thực, việc phát triển năng lực sinh viên không nhất thiết phải bắt đầu bằng những cuộc thi lớn. Các khoa có thể tạo ra những sân chơi nhỏ để sinh viên đưa ra ý tưởng, thử nghiệm và dần hình thành sự tự tin. Từ những sản phẩm ban đầu, giảng viên có thể lựa chọn những ý tưởng có tiềm năng để tiếp tục đầu tư sâu hơn. Cách làm này, theo thầy, vừa tạo động lực cho sinh viên vừa giúp giảng viên phát hiện những năng lực mà đôi khi chính sinh viên cũng chưa nhận ra ở mình. Thầy cũng muốn nhắn tới các giảng viên: “Mình cứ dám làm và dám đồng hành với sinh viên thì kiểu gì cũng có kết quả tốt”.
Với thầy, điều quan trọng là bắt đầu. Một giảng viên có thể chưa có sẵn tất cả câu trả lời, một sinh viên có thể chưa biết mình có thể đi đến đâu, nhưng nếu cả hai cùng làm, cùng thử và cùng sửa, quá trình ấy sẽ tạo ra những kết quả vượt khỏi phạm vi một bài tập trên lớp.
“Tôi thích sự tươi mới, nhiệt huyết của sinh viên”
Nói về công việc giảng dạy, thầy Thực không nhắc nhiều đến chức danh quản lý. Thầy nói về sinh viên, về những lần cùng các em làm sản phẩm, về sự nhiệt huyết mà mỗi thế hệ mang đến lớp học.
“Tôi cảm giác sinh viên giống như những người em. Quá trình dạy – học là cùng nhau làm việc, chia sẻ. Tôi thích sự tươi mới, nhiệt huyết của sinh viên vì giúp tôi sống lại thời đi học”, thầy chia sẻ. Với thầy, người giảng viên không chỉ đứng trên bục giảng để truyền đạt kiến thức, mà còn có thể là người đồng hành khi sinh viên bắt đầu một ý tưởng, gặp một thất bại và quyết định thử lại.
Và có lẽ, sau một Giải Nhất toàn đoàn, điều đáng nhớ nhất với người thầy ấy vẫn không phải là khoảnh khắc nhận giải, mà là hành trình thầy cô và sinh viên đã cùng đi qua để có được khoảnh khắc đó.